మినుము పంటల సంరక్షణ మార్గదర్శిని
షేర్ చేయి
అరటిపంటలో ప్రతి 15-20 రోజులకు ఒకసారి వేరే పురుగుల దాడి జరుగుతుంది. మొదట్లో రసం పీల్చే పురుగులు, మధ్యలో లార్వా, పువ్వులు వచ్చినప్పుడు కాయ తొలిచే పురుగులు, మరియు సీజన్ అంతా తెల్లదోమ. సరైన సమయంలో సరైన స్ప్రే చేయడం ద్వారా మాత్రమే పంటను కాపాడుకోవచ్చు. ఇక్కడ DAS ప్రకారం పూర్తి షెడ్యూల్ ఇవ్వబడింది.
అరటిలో ప్రధాన పురుగులు (గుర్తింపు)
- పేను (Aphids): చిన్న, మెత్తని శరీరాలు గల కీటకాలు, కొత్త ఆకులు మరియు కాండంపై అతుక్కుని ఉంటాయి. ఆకులు పసుపు రంగులోకి మారి వంకరపోతాయి.
- పచ్చదోమ (Jassids): ఆకుల అడుగున ఉండి రసం పీలుస్తాయి, ఆకులు పసుపు రంగులోకి మారి అంచుల నుండి కాలిపోయినట్లు కనిపిస్తాయి.
- తామర పురుగులు (Thrips): చాలా చిన్న కీటకాలు, ఆకుల పైభాగాన్ని గీకుతాయి, ఆకులపై మెరిసే చారలు ఏర్పడతాయి.
- ఆకు తినే పురుగు: ఆకులలో గుండ్రని రంధ్రాలు చేస్తుంది, ఎక్కువగా పెరుగుదల సమయంలో కనిపిస్తుంది.
- కాయ తొలిచే పురుగు (Gram Pod Borer): పువ్వులు మరియు కొత్త కాయలలో రంధ్రాలు చేసి లోపలికి ప్రవేశిస్తుంది, అత్యధిక నష్టం కలిగించే పురుగు.
- కాయ ఈగ (Pod Fly): ఏర్పడిన కాయలలో గుడ్లు పెట్టి నేరుగా గింజను పాడు చేస్తుంది.
- తెల్లదోమ (Whitefly): ఆకుల అడుగున ఉండే చిన్న తెల్లదోమ, పసుపు మొజాయిక్ వైరస్ (YMV) వ్యాప్తికి ప్రధాన కారణం.
ఈ పురుగులు ఎప్పుడు, ఎందుకు వస్తాయి
- 20-50 DAS (మొదటి పెరుగుదల): కొత్త లేత ఆకులు పేను, పచ్చదోమ మరియు తామర పురుగులను ఆకర్షిస్తాయి. తర్వాత లార్వా కూడా రావడం ప్రారంభిస్తుంది.
- 50% పువ్వులు వచ్చినప్పుడు: కాయ తొలిచే పురుగు పువ్వులపై గుడ్లు పెట్టడానికి వస్తుంది. ఇదే అత్యధిక నష్టం కలిగించే సమయం.
- కాయలు ఏర్పడినప్పుడు: కాయ తొలిచే పురుగు మరియు కాయ ఈగ ఇప్పుడు ఏర్పడిన కాయలపై దాడి చేస్తాయి.
- సీజన్ అంతా: తెల్లదోమ ఎప్పుడైనా రావచ్చు మరియు వేడి-తేమతో కూడిన వాతావరణంలో వేగంగా పెరుగుతుంది. దీనిపై సీజన్ అంతా నిఘా ఉంచండి.
నష్టం (Damage)
రసం పీల్చే పురుగులు మొదట్లోనే మొక్క పెరుగుదలను ఆపుతాయి, దీనివల్ల తర్వాత దిగుబడి తగ్గుతుంది. కాయ తొలిచే పురుగు మరియు కాయ ఈగ నేరుగా గింజను పాడు చేస్తాయి. ఎంత కాయ పాడైతే, అంత నష్టం. పసుపు మొజాయిక్ వైరస్ అత్యంత ప్రమాదకరమైనది. తెల్లదోమను సమయానికి ఆపకపోతే మొత్తం పంట దిగుబడి తీవ్రంగా తగ్గుతుంది.
స్ప్రే షెడ్యూల్ (DAS ప్రకారం) ఏ మందు ఎప్పుడు వేయాలి
ముందుగా పొలాన్ని శుభ్రంగా ఉంచండి, సమయానికి విత్తండి, మరియు పసుపు స్టిక్కీ ట్రాప్లను పెట్టి మొదట్నుంచీ తెల్లదోమపై నిఘా ఉంచండి. పురుగుల ప్రభావం కనిపించడం ప్రారంభించినప్పుడు, ఈ షెడ్యూల్ను అనుసరించండి:
| పంట దశ | పురుగు | మందు (Product) | మోతాదు (Dose) |
|---|---|---|---|
| 20–30 DAS | పేను, పచ్చదోమ, తామర పురుగులు (అన్ని రసం పీల్చే పురుగులు) | ఇమీడియేట్ ఇమిడాక్లోప్రిడ్ 30.5% SC — సిస్టమిక్ కీటకనాశిని | 80 నుండి 100 మి.లీ ప్రతి ఎకరాకు |
| 40–50 DAS | ఆకు తినే పురుగు | జర్మన్ 505 క్లోర్పైరిఫాస్ 50% + సైపర్మెథ్రిన్ 5% EC | 400 మి.లీ ప్రతి ఎకరాకు |
| 50% పువ్వులు వచ్చినప్పుడు | కాయ తొలిచే పురుగు (Helicoverpa armigera) | ఫ్లుబెండమైడ్ 39.35% SC | 40 నుండి 50 మి.లీ ప్రతి ఎకరాకు |
| కాయలు ఏర్పడినప్పుడు | కాయ తొలిచే పురుగు మరియు కాయ ఈగ | వినాశక్ ఇండోక్సాకార్బ్ 14.5% SC | 250 మి.లీ ప్రతి ఎకరాకు |
| ఏ దశలోనైనా (తెల్లదోమ కనిపిస్తే) | తెల్లదోమ / పసుపు మొజాయిక్ వైరస్ | వైరస్ ఫ్రీ – ప్లాంట్ వైరస్ కంట్రోల్ సొల్యూషన్ లేదా ఫిఫ్టీ హార్సెస్ డైఫెంతియురాన్ 50% WP | లేబుల్ ప్రకారం |
గమనిక: పైన ఇచ్చిన మోతాదు సాధారణ సలహా. స్ప్రే చేసే ముందు మందు లేబుల్పై ఇచ్చిన సరైన మోతాదును తప్పకుండా చూడండి, ఎందుకంటే రాష్ట్రం మరియు బ్యాచ్ను బట్టి కొద్దిగా తేడా ఉండవచ్చు. పసుపు మొజాయిక్ వైరస్ కనిపించిన వెంటనే ఆ మొక్కను వెంటనే పీకి పారవేయండి, తద్వారా వైరస్ మిగిలిన పంటకు వ్యాపించదు.
నివారణ పద్ధతులు (Prevention)
- విత్తిన 15-20 రోజుల తర్వాత నుంచే పొలంలో పురుగులను చూడటం ప్రారంభించండి, నష్టం కనిపించే వరకు వేచి ఉండకండి.
- తెల్లదోమను త్వరగా గుర్తించడానికి పసుపు స్టిక్కీ ట్రాప్లను ఏర్పాటు చేయండి.
- ప్రతి స్ప్రేలో వేర్వేరు రకాల మందులను మార్చి మార్చి వేయండి, తద్వారా పురుగులలో మందుకు వ్యతిరేకంగా నిరోధక శక్తి ఏర్పడదు.
- స్ప్రే ఉదయం త్వరగా లేదా సాయంత్రం చేయండి, మధ్యాహ్నం పువ్వులు వికసించే సమయంలో స్ప్రే చేయకుండా ఉండండి.
- పువ్వులు వచ్చే సమయంలో స్ప్రేను ఎప్పుడూ వదిలివేయవద్దు. కాయ తొలిచే పురుగు ఈ సమయంలోనే అత్యధిక నష్టం చేస్తుంది.తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQ)
అరటిపంటలో స్ప్రే షెడ్యూల్ ఏమిటి?
20-30 DAS వద్ద రసం పీల్చే పురుగుల (పేను, పచ్చదోమ, తామర పురుగులు) కోసం స్ప్రే చేయండి, 40-50 DAS వద్ద లార్వా కోసం, 50% పువ్వులు వచ్చినప్పుడు కాయ తొలిచే పురుగు కోసం, మరియు కాయలు ఏర్పడినప్పుడు కాయ తొలిచే పురుగు-కాయ ఈగ కోసం. తెల్లదోమ కనిపిస్తే ఎప్పుడైనా స్ప్రే చేయండి.
అరటిలో పేను మరియు పచ్చదోమ కోసం ఏ మందు వేయాలి?
ఇమిడాక్లోప్రిడ్ 30.5% SC వంటి సిస్టమిక్ మందును 20-30 DAS వద్ద వేయడం వల్ల పేను, పచ్చదోమ మరియు తామర పురుగులు మూడూ నియంత్రించబడతాయి, ఎందుకంటే ఇవి అన్నీ ఒకేసారి వచ్చే రసం పీల్చే పురుగులు.
అరటిలో కాయ తొలిచే పురుగును ఎలా ఆపాలి?
50% పువ్వులు వచ్చినప్పుడు ఫ్లుబెండమైడ్ 39.35% SC వంటి మందును వేయండి, మరియు కాయలు ఏర్పడినప్పుడు ఇండోక్సాకార్బ్ కలిగిన మందుతో మళ్ళీ స్ప్రే చేయండి, ఎందుకంటే కాయ తొలిచే పురుగు మొదట పువ్వులు మరియు తర్వాత ఏర్పడిన కాయలు రెండింటిపై దాడి చేస్తుంది.
అరటిలో పసుపు మొజాయిక్ వైరస్ ఎందుకు వస్తుంది మరియు ఎలా నివారించాలి?
పసుపు మొజాయిక్ వైరస్ తెల్లదోమ కాటు ద్వారా వ్యాపిస్తుంది. తెల్లదోమ కనిపించిన వెంటనే సిస్టమిక్ కీటకనాశినిని వేయండి మరియు వైరస్ సోకిన మొక్కను వెంటనే పీకి పారవేయండి తద్వారా ఇది మిగిలిన మొక్కలకు వ్యాపించదు.
విత్తిన తర్వాత ఎప్పుడు స్ప్రే ప్రారంభించాలి?
15-20 రోజుల తర్వాత నుంచే పొలంలో పురుగులను చూడటం ప్రారంభించండి. మొదటి స్ప్రే సాధారణంగా 20-30 DAS వద్ద మొదటి రసం పీల్చే పురుగుల కోసం అవసరం, కానీ అసలు సమయాన్ని పొలంలో పురుగులను చూసి నిర్ణయించండి, కేవలం తేదీని చూసి కాదు.
ఈ మందులన్నింటినీ కలిపి ఒకేసారి స్ప్రే చేయవచ్చా?
రెండు మందులను కలిపి వేయడం అప్పుడు మాత్రమే చేయాలి, అవి కలిపి వేయవచ్చని లేబుల్పై స్పష్టంగా వ్రాసి ఉన్నప్పుడు. ఈ షెడ్యూల్ ప్రకారం వేర్వేరు సమయాల్లో స్ప్రే చేయడం మంచిది, ఏదైనా ప్రత్యేక మిశ్రమం లేబుల్పై ధృవీకరించబడనంత వరకు.
