కందుల పంట రక్షణ మార్గదర్శిని: పూర్తి స్ప్రే షెడ్యూల్
కంది (తువర/Pigeon Pea) పంట విత్తినప్పటి నుండి కాయలు ఏర్పడే వరకు అనేక కీటకాలు మరియు తెగుళ్ల బారిన పడుతుంది. సరైన సమయంలో సరైన స్ప్రే చేయకపోతే దిగుబడిలో 30-50% వరకు నష్టం సంభవించవచ్చు. కింద ఇవ్వబడిన DAS (Days After Sowing) వారీ షెడ్యూల్ కంది పంట కాలం మొత్తాన్ని కవర్ చేస్తుంది – ఎఫిడ్-జాసిడ్ నుండి కాయ తొలుచు పురుగు మరియు స్టెరిలిటీ మొజాయిక్ వ్యాధి (Sterility Mosaic Disease) వరకు.
కందిలో ఏ కీటకాలు మరియు వ్యాధులు ఎక్కువ నష్టం చేస్తాయి?
కంది పంటలో ప్రధానంగా 4 సమస్యలు తరచుగా వస్తాయి:
- రసం పీల్చే కీటకాలు (ఎఫిడ్ మరియు జాసిడ్) మొక్క యొక్క ప్రారంభ దశలో (20-30 DAS) ఆకుల రసాన్ని పీల్చుతాయి
- ఆకులను తినే గొంగళి పురుగులు 40-50 DAS వద్ద ఆకులను జల్లెడ చేస్తాయి
- కాయ తొలుచు పురుగు (Helicoverpa armigera) పూత దశలో అత్యంత ప్రమాదకరమైనది, దిగుబడిపై నేరుగా ప్రభావం చూపుతుంది
- కాయ ఈగ మరియు కాయ తొలుచు పురుగు కాంబో కాయ ఏర్పడే దశలో గింజను లోపలి నుండి దెబ్బతీస్తుంది
- స్టెరిలిటీ మొజాయిక్ వ్యాధి (Sterility Mosaic Disease) ఏ దశలోనైనా రావచ్చు, పంటను వంధ్యత్వాన్ని చేస్తుంది
కీటకాలు-వ్యాధులు ఎందుకు మరియు ఎప్పుడు దాడి చేస్తాయి?
రసం పీల్చే కీటకాలు (ఎఫిడ్-జాసిడ్) వెచ్చని మరియు తేమతో కూడిన వాతావరణంలో కొత్త ఆకులపై వేగంగా పెరుగుతాయి మరియు వైరస్లను కూడా వ్యాపింపజేస్తాయి. పూత దశ (50% Flowering)లో చిమ్మటలు గుడ్లు పెట్టడం ప్రారంభిస్తాయి, దీనివల్ల కాయ తొలుచు పురుగుల లార్వాలు బయటకు వచ్చి నేరుగా పువ్వులు మరియు పచ్చి కాయలలోకి ప్రవేశిస్తాయి. స్టెరిలిటీ మొజాయిక్ వ్యాధి ఏరియోఫైడ్ మైట్ (Eriophyid Mite) ద్వారా వ్యాపిస్తుంది – ఈ మైట్ సోకిన మొక్క నుండి ఆరోగ్యకరమైన మొక్కకు వైరస్ను తీసుకువెళుతుంది, కాబట్టి సోకిన మొక్కలను సకాలంలో తొలగించడం అత్యంత ముఖ్యమైన చర్య.
నష్టం యొక్క ప్రభావం
- ఎఫిడ్-జాసిడ్లను సకాలంలో నియంత్రించకపోతే మొక్కలు బలహీనపడతాయి మరియు వైరస్ వ్యాప్తి చెందే ప్రమాదం పెరుగుతుంది.
- గొంగళి పురుగులు ఆకులను తినడం వల్ల కిరణజన్య సంయోగ క్రియ (photosynthesis) తగ్గుతుంది, దీనివల్ల మొక్క పెరుగుదల ఆగిపోతుంది.
- కాయ తొలుచు పురుగు మరియు కాయ ఈగ నేరుగా గింజను దెబ్బతీస్తాయి – ఇది అతి పెద్ద ఆర్థిక నష్టం.
- స్టెరిలిటీ మొజాయిక్ వ్యాధి ప్రభావిత మొక్కలో కాయలు ఏర్పడవు, అంటే మొత్తం దిగుబడి సున్నా అవుతుంది.
కందికి పూర్తి స్ప్రే షెడ్యూల్ (Spray Schedule)
| పంట దశ | సమస్య | మందు (స్ప్రే) | ప్రతి ఎకరానికి మోతాదు |
|---|---|---|---|
| 20-30 DAS | ఎఫిడ్, జాసిడ్ మరియు ఇతర రసం పీల్చే కీటకాలు | Imidacloprid 17.8 SL | 80-100 ml |
| 40-50 DAS | ఆకులను తినే గొంగళి పురుగులు | EMAAN (Emamectin Benzoate 5% SG) | 100 gm |
| 50% పూత దశ | కాయ తొలుచు పురుగు (Helicoverpa armigera) | Chlorantraniliprole 18.5 SC | 60 ml |
| కాయ ఏర్పడే దశ | కాయ తొలుచు పురుగు మరియు కాయ ఈగ | Rakshak (Novaluron + Indoxacarb SC) | 350 ml |
| ఏ దశలోనైనా | స్టెరిలిటీ మొజాయిక్ వ్యాధి (Sterility Mosaic) | చికిత్స చేసిన విత్తనాలను ఉపయోగించండి, సోకిన మొక్కలను వెంటనే తొలగించండి, క్రమం తప్పకుండా పర్యవేక్షించండి | — |
గమనిక: పైన ఇచ్చిన మోతాదు ప్రతి ఎకరానికి 200 లీటర్ల నీటిని కలిపి స్ప్రే చేయాలి. స్ప్రే ఎల్లప్పుడూ ఉదయం లేదా సాయంత్రం సమయంలో చేయాలి, తీవ్రమైన ఎండలో స్ప్రే చేయకుండా ఉండండి.
నివారణకు ఉత్తమ పద్ధతులు
- పొలాన్ని క్రమం తప్పకుండా పర్యవేక్షించండి – ప్రతి వారం 10-15 మొక్కలను తనిఖీ చేయండి, తద్వారా కీటకాలను ప్రారంభ దశలోనే గుర్తించవచ్చు.
- సిఫార్సు చేయబడిన మోతాదులో మాత్రమే స్ప్రే చేయండి, అధిక మోతాదు వల్ల కీటకాలు తగ్గవు లేదా పంటకు ప్రయోజనం ఉండదు.
- స్టెరిలిటీ మొజాయిక్ వ్యాధి ఉన్న మొక్కలను చూడగానే వేళ్ళతో సహా తొలగించి పొలం వెలుపల నాశనం చేయండి, దీనివల్ల వ్యాధి వ్యాప్తి చెందదు.
- పూత మరియు కాయ దశలో స్ప్రే షెడ్యూల్ను వాయిదా వేయవద్దు – ఇది నేరుగా నష్టం జరిగే సమయం.
- వ్యాధి-నిరోధక రకం (resistant variety) విత్తనాలను ఎంచుకోండి, దీనివల్ల ప్రారంభం నుండే స్టెరిలిటీ మొజాయిక్ ప్రమాదం తగ్గుతుంది.
కందికి మిగిలిన అవసరమైన ఇన్పుట్లను Pigeon Pea (Arhar) కీటకసంహారక సేకరణ మరియు Pigeon Pea అన్ని ఉత్పత్తులలో చూడండి.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQ)
Q1. కందిలో ఎఫిడ్-జాసిడ్కు స్ప్రే ఎప్పుడు చేయాలి?
కందిలో ఎఫిడ్ మరియు జాసిడ్ దాడి ఎక్కువగా 20-30 DAS వద్ద ప్రారంభమవుతుంది. ఈ సమయంలో Imidacloprid 17.8 SL యొక్క 80-100 ml మోతాదును ప్రతి ఎకరానికి స్ప్రే చేయడం అత్యంత ప్రభావవంతంగా ఉంటుంది.
Q2. కందిలో కాయ తొలుచు పురుగు (పాడ్ బోరర్)ను ఎలా నివారించాలి?
- Choosing a selection results in a full page refresh.
- Opens in a new window.