कृषिक्रांती मेटारायझियम अॅनिसोप्लिए जैव कीटकनाशक | CFU 5×10⁸/ml | माती व कीटक नियंत्रण

मेटारायझियम अॅनिसोप्लियाय म्हणजे काय?

मेटारायझियम अॅनिसोप्लियाय ही नैसर्गिकरीत्या आढळणारी कीटकभक्षी बुरशी असून शेतीमध्ये जैविक कीटकनाशक म्हणून मोठ्या प्रमाणावर वापरली जाते. मुळांच्या आणि खोडाच्या पातळीवर पिकांचे नुकसान करणाऱ्या मातीतील आणि पानांवरील कीटकांवर ती विशेषतः प्रभावी आहे.

कृषिक्रांती मेटारायझियम अॅनिसोप्लियाय जैविक कीटकनाशकात द्रव स्वरूपात प्रति मिली 5 × 10⁸ CFU असतात. हे दीर्घकाळ टिकणारे, अवशेषविरहित कीड नियंत्रण प्रदान करते आणि सेंद्रिय शेती व एकात्मिक कीड व्यवस्थापन (IPM) कार्यक्रमांसाठी मंजूर आहे.

शेतीमध्ये मेटारायझियम अॅनिसोप्लियायचे उपयोग

मेटारायझियम अॅनिसोप्लियाय कीटकनाशकाचा वापर भारतातील प्रमुख पिकांवरील मातीतील आणि पानांवरील दोन्ही प्रकारच्या किडींवर नियंत्रण ठेवण्यासाठी केला जातो:

• पांढऱ्या अळ्या - ऊस, भुईमूग, सोयाबीन, बटाटा
• वाळवी - ऊस, गहू, कापूस, लागवडीतली पिके
• मुळांवरील अळ्या आणि भुंगे - मका, ज्वारी, भाजीपाला
• खोडकिडे आणि कटवर्म - भात, वांगी, ऊस
• फुलकिडे आणि मावा - मिरची, कांदा, कापूस, कडधान्ये
• मिलीबग आणि भुंगे - द्राक्षे, आंबा, पपई, नारळ

बुरशीचे बीजाणू संपर्कात आल्यावर किडीच्या बाह्यत्वचेला चिकटतात, अंकुरतात, शरीरात प्रवेश करतात आणि किडीला 4–7 दिवसांत मारणारे विषारी पदार्थ सोडतात. रासायनिक कीटकनाशकांना प्रतिरोधक असलेल्या किडींवरही ही कार्यपद्धती प्रभावी ठरते.

मेटारायझियम अॅनिसोप्लियायचे प्रमाण आणि वापरण्याची पद्धत

वापरण्याच्या सूचना: बीजाणूंच्या चांगल्या टिकावासाठी कमी सूर्यप्रकाशाच्या वेळी फवारणी करा. पानांच्या वरच्या आणि खालच्या दोन्ही पृष्ठभागांवर लागू करा. मातीतील किडींसाठी मुळांच्या परिसरात द्रावण सोडा किंवा प्रसारणापूर्वी पूर्णपणे कुजलेल्या शेणखतामध्ये मिसळा. रासायनिक बुरशीनाशकांसोबत मिसळू नका.

योग्य पिके

कापूस, ऊस, भुईमूग, सोयाबीन, भात, गहू, मका, मिरची, टोमॅटो, वांगी, कांदा, बटाटा, द्राक्षे, आंबा, पपई, नारळ, केळी, कोबी आणि शोभिवंत पिके.

कृषिक्रांती मेटारायझियम अॅनिसोप्लियाय का निवडावे?

• विश्वसनीय कीड नियंत्रणासाठी उच्च CFU संख्या (2 × 10⁸/ml)
• मातीतील आणि पानांवरील दोन्ही प्रकारच्या किडींवर नियंत्रण
• रासायनिक अवशेष शून्य - निर्यातीसाठी योग्य उत्पादनांसाठी सुरक्षित
• गांडुळे, उपयुक्त कीटक आणि मातीतील सूक्ष्मजीवांसाठी निरुपद्रवी
• रासायनिक-प्रतिरोधक किडींच्या लोकसंख्येवर प्रभावी
• सेंद्रिय आणि IPM शेतीसाठी सुसंगत
• वापरण्यास सुलभ द्रव फॉर्म्युलेशन – मिसळा आणि फवारणी किंवा आळवणी करा

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

Q1. शेतीमध्ये Metarhizium anisopliae चा वापर कशासाठी केला जातो?

Metarhizium anisopliae चा वापर पांढऱ्या अळ्या, वाळवी आणि मुळांवरील अळ्या यांसारख्या मातीतील किडींचे, तसेच शेतातील आणि बागायती पिकांमधील फुलकिडे, मावा, खोड पोखरणाऱ्या किडी आणि पिठ्या ढेकणांचे नियंत्रण करण्यासाठी जैविक कीटकनाशक म्हणून केला जातो.

Q2. Metarhizium anisopliae कीटकनाशक कसे कार्य करते?

बुरशीचे बीजाणू किडीच्या शरीराच्या संपर्कात येतात, बाह्यत्वचेवर अंकुरतात, आत प्रवेश करतात आणि पोषकद्रव्ये शोषून घेणारे विषारी पदार्थ सोडतात, ज्यामुळे 4–7 दिवसांत किडीचा मृत्यू होतो. केवळ संपर्क पुरेसा आहे — किडीने हे उत्पादन खाण्याची गरज नाही.

Q3. प्रति एकर Metarhizium anisopliae चा डोस किती आहे?

पानांवर फवारणीसाठी, प्रति लिटर पाण्यात 3–5 मिली वापरा. मातीतील वापरासाठी, प्रति एकर 1–2 लिटर शेणखतासोबत मिसळून शेतात समान रीतीने पसरवा. ठिबक सिंचनासाठी, प्रति लिटर पाण्यात 2–5 मिली वापरा.

Q4. Metarhizium anisopliae सेंद्रिय शेतीसाठी सुरक्षित आहे का?

होय. ही नैसर्गिकरीत्या आढळणारी मातीतील बुरशी असून तिचे कोणतेही रासायनिक अवशेष राहत नाहीत. सेंद्रिय शेती, IPM कार्यक्रम आणि निर्यात-गुणवत्तेच्या पीक उत्पादनासाठी तिला मान्यता आहे.

Q5. Metarhizium anisopliae कोणत्या किडींचे नियंत्रण करते?

हे भाजीपाला, फळे, तृणधान्ये, कडधान्ये आणि लागवडीखालील पिकांमध्ये पांढऱ्या अळ्या, वाळवी, मुळांवरील अळ्या, भुंगे, खोड पोखरणाऱ्या किडी, कटवर्म, फुलकिडे, मावा, पिठ्या ढेकूण, भुंगेरे आणि तुडतुडे यांचे नियंत्रण करते.

Q6. Metarhizium anisopliae परिणाम दाखवण्यास किती वेळ लागतो?

सुरुवातीचा किडीचा संसर्ग 4–7 दिवसांत सुरू होतो. किडीचा प्रकार आणि पर्यावरणीय परिस्थितीनुसार 10–15 दिवसांत किडींची संख्या मोठ्या प्रमाणात कमी होते. प्रादुर्भाव जास्त असल्यास 10–15 दिवसांनी पुन्हा वापर करा.

Q7. Metarhizium anisopliae इतर उत्पादनांसोबत मिसळता येते का?

हे सुसंगत जैविक उत्पादनांसोबत आणि कडुनिंबावर आधारित घटकांसोबत चांगले कार्य करते. उत्तम परिणामांसाठी रासायनिक बुरशीनाशकांसोबत मिसळणे टाळा.

Q8. Metarhizium anisopliae आणि Beauveria bassiana यांच्यात काय फरक आहे?

दोन्ही जैविक कीटकनाशके म्हणून वापरल्या जाणाऱ्या कीटकजन्य बुरशी आहेत. Metarhizium पांढऱ्या अळ्या आणि वाळवी यांसारख्या मातीतील किडींवर विशेषतः प्रभावी आहे, तर Beauveria bassiana पांढरी माशी आणि मावा यांसारख्या पानांवरील रसशोषक किडींवर अधिक प्रभावी आहे. व्यापक नियंत्रणासाठी Krishikranti All Expert (VBM combo) वापरा.